wtorek, 12 listopada 2013

Motyw Żyda w literaturze



Motyw Żyda
Po zakończeniu II wojny światowej w Polsce zapanował nowy ustrój, który pierwotnie zdawał się być przychylnie ustosunkowany do mniejszości żydowskiej. Jednakże wydarzenia roku 1968 pokazały, że w rzeczywistości było inaczej. Deportacje ludności żydowskiej spowodowały utrwalenie stereotypu Polaków - antysemitów, co jest okrutną ironią historii, zważywszy na fakt, że wśród odznaczonych orderem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata najwięcej jest właśnie Polaków. Żydzi zawsze byli bardzo silnie obecni w naszej rodzimej kulturze, tradycja tolerancji, kultywowana na ziemiach polskich pozwalała im częstokroć znaleźć tutaj schronienie przed prześladowaniami religijnymi. Nic zatem dziwnego, że ta obecność Żydów w życiu Polski znalazła swój wyraz także w literaturze.
Bardzo pozytywny obraz Żyda został zawarty w jednym z największych arcydzieł polskiej literatury, w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza. Jankiel jest wprawdzie postacią drugoplanową, jednakże scena z jego udziałem z pewnością jest jedną z najpiękniejszych scen w historii polskiej literatury. Jankiel, według Mickiewicza uosabiający polskich Żydów, to człowiek, który choć kultywuje tradycje swej religii, równie wielkim uczuciem darzy swą przybraną ojczyznę, Polskę. Przejęcie sprawami narodu polskiego, troska o dobro kraju, którym Jankiel daje wyraz w swym wirtuozerskim koncercie gry na cymbałach, czynią z niego najprawdziwszego patriotę, zaangażowanego i myślącego o dobru swej ojczyzny. Jankiel bardzo dobrze zna historię Polski, dzięki czemu jego refleksje nad stanem ojczyzny są bardzo celne i aktualne. Na pochodzenie wróżki wskazuje także karczma, której jest on właścicielem, a której malowniczy opis Mickiewicz zamieścił na kartach epopei: "Z przodu jak karczma", "Z tyłu jak świątynia", "...z daleka karczma chwiejąca się, krzywa, podobna do Żyda, gdy się modląc kiwa". Jankiel, Żyd - Polak jest potwierdzeniem tego, że Starotestamentowi cieszyli się ówcześnie na ziemiach polskich wielkim szacunkiem, który odwzajemniali.

2 komentarze:

  1. Znalazłam się tutaj dzięki Twojemu komentarzowi mówiącemu, że mój blog jest niesamowity. Raczej jest to stwierdzenie dalekie od prawdy, jednakże chciałam jakoś podziękować ;)
    Twój blog porusza ciekawą tematykę, więc życzę wytrwałości w prowadzeniu. Nie warto się poddawać, nawet jeśli na początku nie ma się wybitnie dużej popularności! ;)
    Ps, czekam na notkę dotyczącą drugiej wojny, gdyż również niedługo zabiorę się za swoją pracę!

    OdpowiedzUsuń
  2. Bardzo ciekawy blog. Wpadłam zupełnie przypadkowo, ale zostanę na dłużej. Poruszasz bardzo ciekawą tematykę. Fajnie, że powstają takie blogi, jak Twój, bo obecnie nigdy takiego nie znalazłam :) Powodzenia i wytrwałości!

    OdpowiedzUsuń